Logo marginalia

Milano, Biblioteca Trivulziana, Triv. Inc. B131
Descritto da Simona Brambilla
Codifica elettronica a cura di Chiara Colombo
Elaborazione XML/XSLT: Alberto Cordone
Scheda IGI rivista su ISTC
JUSTINUS, MARCUS JUNIANUS. Epitome in Trogi Pompei historias. Milano, Antonio Zarotto, id. iun. [13 VI] 1474.
4°, rom.
Bibliografia
H-C-R: H 9649 Goff: J616 BMC: VI, 711 IGI: 5554
Incunabolo

Materia: Carta.

Misure fogli: mm 279 x 194

Misure specchio: mm 176 x 105

Legatura: Moderna.

Decorazione: A c. a2r, iniziale di testo rossa alta 5 righe su riquadro in lamina d'oro, riempita di blu, con pallini d'oro e racemi nel m.i.; per tutto il testo, iniziale di ogni libro alta 3-4 righe alternamente rossa o blu, con racemi a penna, e segno di paragrafo alternamente rosso e blu in corrispondenza del titolo di alcuni libri.

Note di possesso - Ex libris: Sulle carte d4-d5, un timbro rotondo di diametro 9,3 cm, contenente un tulipano.

Risg.ant.: un ex-libris in carta, completamente strappato, sul m.inf. del quale si legge l'indicazione B.b.N.24.

Condizioni: Incunabolo integro. Stato di conservazione buono. Qualche carta nei fascicoli iniziali è leggermente staccata dalla legatura. Buchi di tarli, specie sulle carte iniziali e finali del volume. A rinforzo della carta, in corrispondenza del filo di cucitura dei fascicoli, strisce di un manoscritto.

Postille (mano 1)

Strumento: penna.

Inchiostro: "bruno chiaro" (tendente all'ocra).

Posizione: "margine esterno".

Lingua: Postille in latino.

Datazione: Sec. XV

Quantità e distribuzione: Postille rare. Postillate poche carte, specie nella parte iniziale, con notabilia di poco rilievo.


Tipologia delle postille

Altro:
Notabilia di poco rilievo.

Testo
Postilla
c. a8r [8r]

[IUST. Epit. II I 7-14]

Aegyptum ita te(m)peratam semp(er) fuisse, ut neq(ue) hyberna frigora nec aestivi solis ardores incolas eius permerent, solum ita foecundu(m), ut alimentorum nulla terra feracior sit in usus hominu(m). Iure igit(ur) ibi primum homi(n)es natos videri debere, ubi educari facillime possent. Contra Scythae caeli temperamentu(m) nullum esse vetustatis argumentu(m) putaba(n)t. Quippe naturam, cum primu(m) incrementa caloris (et) frigoris regionib(us) distinxerit, statim ad locorum patientiam animalia quoq(ue) generasse; sed arbor(um) atq(ue) frugum pro regionum conditione apte genera variata. Et quanto Scythis sit caelum asperius q(uam) Egyptiis, tanto (et) corpora (et) i(n)genia esse duriora. Caeter(um) si mundi, quae nunc partes sunt, aliqua(n)do unitas fuit, sive illuvies aquar(um) principio reru(m) terras obrutas tenuit, sive ignis, qui (et) mundum genuit, cu(n)cta possedit, utriusque primordii Scythas origine praestare.

Aegyptum ... temperamentu(m): una sottolineatura verticale nel m.e. del testo, seguita dalle parole:
No(ta) de (con)ditionib(us) te(r)re Egitti /
No(ta) de Tarta(r)is, q(ui) Scite vo/ca(n)tur, nullu(m) te(m)p(er)ame(n)tu(m) / in eor(um) pat(ri)a.
Et quanto ... cu(n)cta: una sottolineatura verticale nel m.e. del testo, seguita dalle parole: No(ta) de ingeniis Scitaru(m) / duris
IncTriv_B131_a8r
Postille (mano 2)

Strumento: penna.

Inchiostro: "bruno scuro".

Posizione: "margine esterno".

Lingua: Postille in latino.

Datazione: Sec. XV-XVI

Quantità e distribuzione: Postille limitate. Volume integralmente postillato, specie nele carte finali.


Tipologia delle postille

Altro:
Notabilia.

Testo
Postilla
c. m6v [116v]

[IUST. Epit. XLII IV 3-6]

Mithridates aut(em) fiducia cognatio(n)is ultro se i(n) potestate(m) Horodis tradit. S(ed) Horodes pl(u)s hostem q(uam) fratre(m) cogita(n)s i(n) co(n)spectu suo trucidari eu(m) iussit, (et) post haec bella cu(m) Roma(n)is gessit Crassumq(ue) imp(er)atore(m) cum filio (et) omni exercitu Roma(n)o delevit. Hui(us) filius Pacor(us) missus ad p(er)seque(n)das Romani belli relliq(ui)as magnis reb(us) in Syria gestis i(n) P(ar)thiam patri suscept(us) revocat(ur), quo absente exercit(us) P(ar)thor(um) relictus in Syria a Cassio, quaestore Crassi, cu(m) o(mn)ibus ducib(us) trucidat(ur). His itaq(ue) gestis non magno post tempore Roma(n)is int(er) Caesare(m) Pompeiumq(ue) civile bellu(m) orit(ur), i(n) quo P(ar)thi Po(m)peianaru(m) partiu(m) fuere.
m.e.: Horodes
Fr(atr)um q(uoque) gr(ati)a rara est
Crassus
Pacorus
Cassius questor
Bellu(m) Civile Ro

Osservazioni
Titoli correnti inseriti nel m.sup. al recto di ogni carta, di mano diversa da quella dei postillatori.
Qualche sporadica nota di altra mano lungo le carte.